MAKALELER

ÇOCUKLARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE
ÇOCUKLARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE

ÇOCUKLARDA DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, genellikle 7 yaşından önce başlayan okul öncesi ve okul çağı çocuklarda görülen, bozulmuş veya azalmış dikkat, hiperaktivite ile karakterize, sosyal ve duygusal gelişimi ile okul başarısını olumsuz yönde etkileyebilen önemli bir sorundur. Ülkemizdeki görülme sıklığının % 4-8 arasında değiştiği ve bunun da yaklaşık 30 kişilik bir sınıfta 2 öğrencinin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olabileceği anlamına geldiği belirtilmektedir. Hiperaktivite, aşırı haraketlilik anlamına gelmektedir ancak bu terim dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ortaya çıkabilir. Dolayısıyla hiperaktivitenin eşlik etmediği ancak dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuklar olabilmektedir.
   BELİRTİLERİ
Belirtiler genellikle okul öncesi dönemde başlasa da daha ileri dönemlerde de ortaya çıkabilmekte ve bazen yetişkinlikte de devam edebilmektedir. Genellikle de okuma güçlüğü veya yazma sırasında görülen tersten yazılmış harf veya işaretlemelerle dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılarına gidilmektedir. Kimi aileler çocuklarının dikkat süresinin çok kısa olmasından, kimileri ise aşırı haraketlilikten şikayet edebilmektedir. Alışılmışın dışında fiziksel olarak aktif olma olarak tanımlanan hiperaktivite, oturmakta ve sakin kalmakta sorun yaşama, düşünmeden hareket etme gibi dürtüsel davranışlar, dikkat ve odaklanma sorunu, unutkanlık, sırasını beklemekte zorlanma, detayları gözden kaçırma ile kendini gösterir.
Aileler çoğu zaman okul öncesi dönemde dikkatsizlik veya aşırı haraketlilik belirtilerini gözlemler ancak sorunun boyutu genellikle çocuğun yapılandırılmış, kurallı ve kalabalık bir ortam olan okula başlamasından sonra belirginleşir. Öğretmenler çocukların  dikkat, ilgi ve davranışları konusunda ortalama bir kanaate sahip oldukları için belirtileri ailelere göre daha çabuk fark ederler.
NEDENLERİ
Dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğu olan çocukların birinci dereceden akrabalarının %25’inde dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğu’nun ortaya çıkmasında önemli rol oynadığını düşündürürse de dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğu’nun ortaya çıkmasında önemli rol oynadığını düşündürse de dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğunun nedenleri henüz tam olarak açıklanamamaktadır.
HİPERAKTİVİTE
Hiperaktivite sorunu olanlar, sürekli haraket ediyormuş gibi görünürler. Bunlarınharaketliliği, yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun değildir. Yerlerinde uzun süre oturamaz, bulundukları oda ya sınıf içerisinde sürekli dolaşırlar. Oturmak zorunda kaldıklarındaysa, ellerini, ayaklarını oynatır, etraflarındaki her şeye dokunmak ister, sesler çıkarıp gürültü yaparlar. Genellikle çok konuşur ve konudan konuya atlarlar. Hiperaktif gençler ya da yetişkinlerse, kendilerini sürekli rahatsız hisseder, oturdukları yerde kıpırdanırlar, her şeye merak salıp bir kere denemek isterler ancak, genellikle tamamlamadan bir başka şeye geçerler.
DÜRTÜSELLİK
Dürtüsellik de kişinin haraketlerini kontrol etmede yaşadığı sorunlardan biri. Buna düşünmeden haraket etme de denebilir. Kişi anlık tepkilerini engelleyemez ya da bir şey yapmadan önce uygun olup olmadığını düşünmekte zorlanır. İstediği bir şeyin gerçekleşmesini ya da oyunda sıranın kendisine gelmesini bekleyemez, diğer çocukların ellerindeki oyuncakları almak için tutturabilirler, çok konuşur, başkalarının sözünü keser ve her konuda çok aceleci davranır. Bu davranışlar kimi zaman birçoğumuzda görülebilir; özelliklede çocuklarda. Bu durumda her dikkatsiz, aceleci ya da aşırı hareketli kişinin bir rahatsızlığı olduğunu söylemek doğru olmaz. Bunun için en sık başvurulanlar, bu ölçütler de, yine de üç gruba göre farklılık gödteriyor.
 DİKKAT EKSİKLİĞİ ÖLÇÜTLERİ
• Belirli bir işe dikkat vermede zorlanma
• Dikkatin kolayca dağılması
• Dikkatsizlikten kaynaklanan ufak hatalar yapma
• Başlanan işin yarım bırakılması
• Kendisiyle konuşulurken dinlemiyormuş gibi görünme
HİPERAKTİVE ÖLÇÜTLERİ
• Oturduğu yerde kıpırdanma, ellerin, yakların oynatılması
• Belli bir süre bir yerde oturamama
• Sağa sola koşturma, tırmanma
• Sakin bir şekilde oyun oynayamama
• Sürekli olarak haraket etme
DÜRTÜSELLİK ÖLÇÜTLERİ
• Sorulan soru tamamlanmadan yanıt verme
• Sırasını beklemekte güçlük çekme
• Başkalarının sözünü kesme 
• Oyunda araya girme
• Görev ve etkinlik düzenlemede zorlanma
• Ev ödevi, sınav gibi işleri yapmaktan kaçınma
• Günlük etkinliklerde utunkanlık
Bir uzmanın, bir kişide dikkat eksikliği olduğunu düşünmesi için, bu belirtilerden en az altısının, yine en az altı aydırve birden fazla ortamda görülmesi gerekir.Ayrıca bu belirtilerin yedi yaşından önce kendisini göstermesi gerekiyor. Benzer biçimde, hiperaktive ve dürtüsellik için saptanan belirtilerin de yine en az altısının, yedi yaşından önce ortaya çıkması, altı aydır ve birden fazla ortamda görülmesiyle kişide hiperaktive sorunu olduğu düşünülür.

Sorularınız için bizlere ulaşabilirsiniz

Randevu Al